ตอนกลางคืน คุณนอนลงแล้ว แต่ในหัวยังมีเสียงถามอยู่ "ปิดไฟหรือยัง ล็อกประตูหรือยัง งานที่ส่งไปเมื่อเช้า ส่งจริงหรือเปล่า ต้องกลับไปดูอีกรอบไหม"
ตอนทำงาน เสียงเดิมก็กดดันคุณอยู่ "ต้องทำให้ดีที่สุด ต้องเนี้ยบ ต้องไม่มีข้อผิดพลาด" พอไปเที่ยวกับเพื่อน มันก็ยังตามไป "ดูแลเพื่อนให้ดีนะ ดูแลครอบครัวให้ดี ถ้าทุกคนโอเค ฉันถึงจะโอเค"
มันช่วยคุณจริง ๆ แต่มันเหนื่อยมาก นั่นคือส่วนที่ IFS เรียกว่า ผู้จัดการ หรือ manager
ผู้จัดการทำงานแบบไหน
ผู้จัดการเหมือนคนที่เข้ายิมหนักทุกวันโดยไม่มีวันหยุด ไม่มีช่วงพัก มีแต่ "ต้องทำ ต้องควบคุม ต้องป้องกันไว้ก่อน"
และมันมาได้หลายหน้า
- ผู้มุ่งความสำเร็จ ทำงานหนักเสมอ ตั้งเป้าสูง ต้องทำให้สำเร็จให้ได้
- ผู้รักความสมบูรณ์แบบ เจ้าระเบียบ วางแผน วิเคราะห์ ทุกอย่างต้องเรียบร้อยครบถ้วน
- ผู้วิจารณ์ ตัดสินตัวเองก่อนใคร ทำแบบนี้ไม่ได้เรื่องเลย และมักวิจารณ์คนอื่นด้วย
- ผู้ดูแลคนอื่น เอาใจใส่ทุกคน ถ้าทุกคนรอบตัวโอเค ฉันถึงจะโอเค จนใช้เวลาดูแลคนอื่นมากกว่าตัวเอง
- ผู้สแกนปัญหา มองหาสิ่งที่อาจผิดพลาดอยู่ตลอด เตรียมพร้อมรับเหตุร้ายที่ยังไม่เกิด
จากวันที่หกล้ม สู่ "ต้องเรียบร้อยตลอด"
ที่มาของผู้จัดการเข้าใจได้ง่ายที่สุดจากเรื่องของเด็กคนหนึ่ง
เด็กวิ่งเล่นแล้วหกล้ม เข่าถลอกจนเลือดออก เขาวิ่งไปหาพ่อแม่เพื่อขอให้ปลอบ แต่สิ่งที่ได้ยินกลับเป็น "บอกแล้วไง บอกว่ามันเสี่ยง ทำไมไม่ฟังกัน"
แล้วผู้จัดการก็ยืนขึ้นมารับหน้าที่ "ฉันจะทำให้แน่ใจว่าเรื่องแบบนี้ไม่เกิดขึ้นอีก ฉันจะระมัดระวัง วางแผน ควบคุม และทำให้ทุกอย่างเรียบร้อย"
นั่นคือคำสัญญาที่มันให้ไว้ตั้งแต่ตอนนั้น จะไม่เกิดขึ้นอีกเป็นอันขาด
ปัญหามีอยู่ข้อเดียว
ผู้จัดการเชื่ออยู่สามอย่าง
- มีมันเท่านั้นที่ช่วยได้
- วิธีของมันคือวิธีที่ถูก ทุกครั้งไป
- ถ้ามันขยันมากพอ ทุกอย่างจะปลอดภัย
แต่ไม่ว่าผู้จัดการจะเก่งแค่ไหน มันก็คาดเดาและป้องกันทุกอย่างไม่ได้
คนที่ทำงานหนักมักไปถึงความสำเร็จได้จริง แต่บ่อยครั้งก็เหนื่อยจนหมดแรงไปพร้อมกัน คนที่รักความสมบูรณ์แบบทำงานออกมาเรียบร้อย แต่คนรอบตัวกลับรู้สึกอึดอัด คนที่ดูแลคนอื่นเก่งมาก แต่ลืมดูแลตัวเอง
และตลอดเวลานั้น ส่วนที่แบกความเจ็บอยู่ข้างหลังก็ยังไม่ได้พัก มันยังจำ ยังกลัว และยังรออยู่
ผู้จัดการไม่ใช่ศัตรู
มันพยายามช่วยคุณจริง ๆ มันแค่ติดอยู่ในลูปเดิมว่า ต้องทำให้ดีพอเสมอ
คำถามที่สำคัญกว่าคือ แล้วเมื่อไรผู้จัดการถึงจะยอมวางมือ เมื่อไรมันถึงจะรู้ว่า ฉันไม่ต้องแบกไว้คนเดียวอีกแล้ว
แล้วผู้จัดการของคุณเป็นแบบไหน ลองสังเกตตัวเองดู คำตอบอาจทำให้คุณประหลาดใจ
ถ้าอยากรู้ว่าส่วนที่ผู้จัดการคอยปกป้องอยู่คืออะไร อ่านเรื่อง exile กับ burden ต่อได้ที่นี่ หรือ ลองทำแบบทดสอบดูว่าตอนนี้ส่วนไหนกำลังทำงานหนักที่สุด
คำถามที่พบบ่อยเรื่องส่วนผู้จัดการ
ส่วนผู้จัดการคืออะไร
ผู้จัดการคือ protector แบบหนึ่งใน IFS ทำหน้าที่วางแผน ควบคุม และจัดชีวิตให้เรียบร้อยล่วงหน้า เพื่อไม่ให้ความเจ็บเก่ามีโอกาสโผล่ขึ้นมาอีก
ผู้จัดการมีกี่แบบ
พบบ่อยห้าแบบ คือผู้มุ่งความสำเร็จ ผู้รักความสมบูรณ์แบบ ผู้วิจารณ์ ผู้ดูแลคนอื่น และผู้สแกนปัญหา ทั้งหมดทำงานคนละท่า แต่มีเป้าหมายเดียวกันคือกันไม่ให้เราเจ็บ
ผู้จัดการเกิดขึ้นมาได้อย่างไร
มักเกิดหลังจากมีช่วงเวลาที่ความรู้สึกของเราไม่ได้รับการต้อนรับ เด็กที่ล้มแล้วถูกดุแทนที่จะได้รับการปลอบ อาจสรุปว่าความเศร้าของตัวเองเป็นสิ่งที่ผิด แล้วผู้จัดการก็ยืนขึ้นมารับหน้าที่ไม่ให้เรื่องแบบนั้นเกิดอีก
ทำไมความพยายามของผู้จัดการถึงไม่พอสักที
เพราะไม่ว่าผู้จัดการจะเก่งแค่ไหน มันก็คาดเดาและป้องกันทุกอย่างไม่ได้ และตราบใดที่ส่วนที่แบกความเจ็บอยู่ข้างหลังยังไม่ได้รับการดูแล ผู้จัดการก็ยังต้องทำงานต่อไป
จะทำอย่างไรให้ผู้จัดการยอมวางมือ
ไม่ใช่การสั่งให้มันหยุด แต่คือการทำให้มันรู้ว่ามันไม่ต้องแบกไว้คนเดียวอีกแล้ว IFS ทำงานตรงนี้ด้วยการพูดคุยกับผู้จัดการจนมันเริ่มไว้ใจว่ามี Self ที่พร้อมจะนำแทน